राजविराज १५, असार । सरिता साह एक बहुप्रतिभाशाली नेपाली कलाकार, निर्देशक तथा लेखक हुन्, जसले मधेसको सामाजिक यथार्थ, महिला अधिकार, र पहिचानको विषयलाई रंगमञ्च र चलचित्रमार्फत सशक्त रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएकी छन्। सिरहा जिल्लाकी सरिता विगत ११ वर्षदेखि थियेटर, रेडियो नाटक, लघु चलचित्र, विज्ञापन, सार्वजनिक सेवा सन्देश (PSA) जस्ता विभिन्न माध्यममा सक्रिय छन्।
उनको अभिनय यात्रा रेडियो नाटकबाट सुरु भएको हो। त्यसपछि उनले ‘नारी’, ‘ढकियामे नागरिकता’, ‘फगुनिया’ जस्ता थियेटर प्रोजेक्टहरूमा अभिनय गर्दै मधेसको सामाजिक मुद्दालाई मञ्चमार्फत प्रस्तुत गरिन्। उनका अधिकांश नाटकहरूमा मधेसी महिलाको जीवन, संघर्ष, नागरिकताको पीडा, र समाजमा भोगिएको विभेदको आवाज झल्किन्छ। सरिताले निर्देशन गरेको लघु चलचित्र The Notebook ले विशेष चर्चा पायो। सन् २०२३ मा रूसमा आयोजित ’10th Zero Plus International Film Festival’ मा उक्त चलचित्र प्रदर्शनमा पुग्यो र ‘डिप्लोमा’ पुरस्कार जित्न सफल भयो।
सन् २०२२ मा भारतको मणिपुरमा आयोजित National Innovative Theatre Festival (NITFest) मा उनले “Domestic Theatre” अवधारणामार्फत नारी जीवनको अन्तरंग कथा प्रस्तुत गरिन्। त्यो अवधारणा नवप्रवर्तनकारी मानिँदै उनलाई ‘Innovative Idea Award’ प्रदान गरिएको थियो। सो कार्यक्रममा भारतीय अभिनेत्री शबाना आजमी पनि उपस्थित थिइन् र सरिताको प्रस्तुतिबाट प्रभावित भएकी थिइन्।
सरिता साहलाई नेपाल सरकारले चलचित्र विकास बोर्डमार्फत ‘महिला चलचित्रकर्मी’ को सम्मान प्रदान गरिसकेको छ। उनले कला र सामाजिक सरोकारलाई जोड्ने काम गर्दै महिलाको आवाजलाई दृश्य माध्यममा उतार्ने प्रेरक अभ्यास गरिरहेकी छन्।
उनको सिर्जनामा मधेसको संस्कार, पीडा, भेदभाव, संघर्ष र साहस समेटिएको पाइन्छ। उनले नारी पात्रलाई केन्द्रमा राखी दर्शकलाई सोच्न बाध्य पार्ने कथा निर्माण गर्छिन्। सरिता साह मधेसको माटोमा गहिरो गरी जमेकी कलाकार हुन्, जसले थियेटरलाई केवल मनोरञ्जनको साधन हैन, सामाजिक रूपान्तरणको माध्यम बनाएकी छन्। आजको नेपाली रंगमञ्च तथा चलचित्र क्षेत्रमै उनी एक सशक्त महिला स्रष्टा, प्रेरणादायी पात्र र मधेसी आवाजकी प्रतिनिधि कलाकारका रूपमा स्थापित भएकी छन्।
उनको मनपर्ने पहिरण सारी हो । आवश्यकता अनुसार आधुनिक पहिरणमा प्रस्तुत हुँदैआएकी सरिताले आफ्नो फेसबुकमा केही फोटोहरु सार्वजनिक गर्दै लेखेकी छिन् ‘सारी नोट सोरी (बुटिक पहिरण) ।’ उनी पिंक कलरको सारीमा सुन्दर देखिएकी छिन् ।
