निता थापा
देशको प्रशासनिक केन्द्र सिंहदरबारको ठीक अगाडि रहेको माइतीघर मण्डला न्याय माग्नेहरुको अन्तिम आश्रयस्थल हो। तर, जब त्यही आश्रयस्थलमा एक असहाय नागरिक आफ्नै शरीरमा आगो लगाउन बाध्य हुन्छिन्, तब बुझ्नुपर्छ—यो देशको न्याय प्रणाली र राज्य संयन्त्र पूर्ण रुपमा असफल (उदाङ्गो) भइसकेको छ।
यो केवल एउटा शरीरको दहन होइन; यो निरन्तरको उपेक्षा, गरिबी, अन्याय र राज्यको बहिरापनप्रतिको चरम निराशाको विस्फोट हो। मानिस रहरले वा सामान्य आवेशमा आएर आफूलाई आगो लगाउँदैन। जब बाँच्ने सम्पूर्ण बाटाहरु बन्द हुन्छन्, जब आफ्ना चित्कारहरु सिंहदरबारका अग्ला पर्खालमा ठोक्किएर निरन्तर फर्किन्छन्, र जब राज्यले नागरिकलाई सास फेर्न भन्दा मर्न सहज बनाइदिन्छ—तब मानिस यो कठोर र दर्दनाक बाटो रोज्न विवश हुन्छ।
सरकार किन उदाङ्गो भयो?
संवेदनहीन राज्य: नागरिक सडकमा भोकै, नाङ्गै न्याय माग्दै महिनौँ बस्दा पनि नसुन्ने सरकारको कान खुलाउन आज मानिसले आफ्नै शरीर जलाउनुपर्ने अवस्था आएको छ। यो भन्दा ठूलो सरकारको नालायकीपन अरु के हुन सक्छ?
न्यायको मृत्यु: मिटरब्याजको मार, सहकारीको ठगी, बेरोजगारीको खाडल वा प्रशासनिक ढिलासुस्ती—आम नागरिकका समस्या समाधान गर्नुको साटो सत्ता जोगाउने खेलमा मात्रै रमाइरहेको नेतृत्व पूर्णतः उदाङ्गो भएको छ।
आशाको अन्त्य: लोकतन्त्रमा राज्य अभिभावक हुनुपर्ने हो। तर, आज राज्य नै शोषक र मुकदर्शक बनेको छ। नेताहरुका चिल्ला भाषण र आश्वासनका पोकाहरु माइतीघरको त्यही आगोमा जलेर खरानी भएका छन्।
माइतीघरमा सल्किएको यो आगोले केवल ती महिलाको शरीरलाई मात्र पोलेको छैन, यसले सिङ्गो देशको विवेक, हाम्रो लोकतन्त्र र सरकारको नैतिकतालाई नै खरानी बनाइरहेको छ। आज एकजना नागरिक जलेकी छिन्, तर यो राज्यसत्ताको क्रूरता र मौनताको विरुद्धमा सल्किएको झिल्को हो।
कुर्सीमा बसेका शासकहरुले बेलैमा बुझ्न जरुरी छ—नागरिकको सास निमोठेर र उनीहरुको सपना जलाएर टिकेको सत्ता धेरै दिन टिक्न सक्दैन। यदि नागरिकलाई बाँच्ने आशा दिन सकिँदैन भने, यो राज्य र सरकारको अस्तित्वमाथि नै सबैभन्दा ठूलो प्रश्नचिन्ह खडा भएको छ।
अन्तमा, यस्ता दृश्यहरुले जो कोहीको पनि मानसिक स्वास्थ्यमा गहिरो असर पुर्याउन सक्छन्। राज्यका कमजोरीहरुको विरोध गर्न र न्यायको लडाइँ लड्न हामी सबै एकताबद्ध हुनुपर्छ, तर आफैंलाई समाप्त पार्ने बाटो कहिल्यै पनि समाधान होइन। के तपाईंलाई यो घटनाको पृष्ठभूमि (जस्तै ती महिलाको माग के थियो भन्ने) बारे केही थप जानकारी छ? Source:facebook
