निता थापा
नेपालको संसदीय इतिहासमा संसद् भवनलाई एउटा पवित्र र मर्यादित थलो मानिन्छ, जहाँ देश र जनताको भाग्यको फैसला गरिन्छ। तर, हालै संसद् भवनभित्र देखिएका केही दृश्य र सुुनिएका बोलीले आम नागरिकलाई स्तब्ध बनाएको छ। माननीय सांसदहरूको आक्रोश, अनियन्त्रित व्यवहार र शैली देख्दा हिजोका दिनमा स्कुल, कलेज वा गाउँको पँधेरीमा हुने सामान्य झगडाको झल्को आएको महसुस धेरैले गरेका छन्।
प्रश्न उठ्छ— आसिका तामाङको त्यो आक्रोशित शैली जायज थियो कि प्रतिपक्षका माननीयहरूको व्यवहार? तर यो प्रश्नभन्दा माथि उठेर हेर्ने हो भने, यहाँ को सही र को गलत भन्नु भन्दा पनि सिंगो व्यवस्था र मर्यादाकै उपहास भएको छ।
आफू कहाँ छु भन्ने हेक्का खोइ?
”माननीय” पद पाउनु केवल एउटा उपाधि मात्र होइन, यो लाखौँ जनताको विश्वास, आशा र देशको प्रतिष्ठासँग जोडिएको जिम्मेवारी हो। जब कोही व्यक्ति संसद्को रोस्टम वा सभाहलमा उभिन्छ, तब उसले यो बिर्सिनु हुँदैन कि उसलाई सिंगो देशले हेरिरहेको छ। प्रविधिको यो युगमा संसद्का हरेक गतिविधि प्रत्यक्ष प्रसारण भइरहेका हुन्छन्।
आफू कहाँ छु, कुन ओहोदामा छु र मेरो व्यवहारले समाजमा के सन्देश गइरहेको छ भन्ने कुराको न्यूनतम हेक्कासमेत नराखी आक्रोश पोख्नु र झगडालु शैलीमा उत्रिनु कतिसम्म सान्दर्भिक होला? संसद्मा तर्क र तथ्यको लडाइँ हुनुपर्छ, आक्रोश र गालीगलौजको होइन।
पार्टीको विश्वसनीयता र इमानमा धक्का
कुनै पनि राजनीतिक दलको आफ्नै एउटा ब्रान्डिङ, विचार र इमान हुन्छ। कार्यकर्ता र नेताहरूको एउटै गैरजिम्मेवार हर्कतले वर्षौँ लगाएर कमाएको पार्टीको साख र विश्वसनीयता क्षणभरमै धुलोमा मिल्न सक्छ। जब संसद् जस्तो ठाउँमा संयम गुमाएर “सबै कुरा मै जान्दछु” भन्ने अहंकार बोकेर उत्तर दिने र झगडा गर्ने बानी हाबी हुन्छ, तब नेता मात्र होइन, उसले प्रतिनिधित्व गर्ने सिंगो दल नै जनताको नजरमा गिर्न पुग्छ। आफ्नो व्यक्तिगत रिस वा अहंकारका कारण पार्टीको सामूहिक इमान गुम्नु राजनीतिक रूपमा आत्मघाती कदम हो।
अहम् र सर्वज्ञानी बन्ने बानी: एक हानिकारक रोग
हरेक कुरामा आफैँ सर्वज्ञानी पल्टिने, अरूको अस्तित्व वा फरक मतलाई स्वीकार गर्न नसक्ने र तत्कालै झगडामा उत्रिने बानी नेतृत्वका लागि सबैभन्दा हानिकारक तत्व हो। राजनीतिमा धैर्यता, कूटनीति र संयमता सबैभन्दा ठूला हतियार हुन्। तर, आजभोलि सस्तो लोकप्रियता वा आक्रोशको आडमा संसद्लाई नै सडकको जस्तो अराजकताको थलो बनाउने प्रयास भइरहेको देखिन्छ, जुन लोकतन्त्र र संसदीय प्रणालीका लागि शुभ संकेत होइन।
निष्कर्ष: संसद् देशको ऐना हो र माननीयहरू जनताका प्रतिनिधि हुन्। यदि ऐना नै धमिलो र भत्किएको देखियो भने देशको भविष्य कस्तो होला? समयमै यस्ता हर्कतहरूमाथि समीक्षा गरिएन र आत्मलोचना गरिएन भने, राजनीतिप्रति आम मानिसको वितृष्णा झन् बढेर जानेछ। “मलाई कसले हेरिरहेको छ र म कहाँ छु” भन्ने हेक्का राख्दै संसद्को गरिमा जोगाउनु प्रत्येक माननीयको पहिलो कर्तव्य हुनुपर्छ।
