निता थापा
नेपाली राजनीतिको मञ्चमा ६० मिनेटसम्म उभिएर जब गगन थापाले चुनावी समीक्षा गरे, त्यो केवल एउटा हारको प्रतिवेदन थिएन; त्यो त एउटा सपना तुहिएको पीडा र आफ्नैहरूबाट पाएको धोकाको एउटा मार्मिक दस्ताबेज थियो। उनले बोलिरहँदा लाग्थ्यो, उनी कुनै पद गुमेकोमा चिन्तित छैनन्, बरु एउटा सुन्दर प्रणाली बनाउने अवसरलाई आफ्नै दलभित्रका साथीहरूले कसरी ‘अन्तरघात’ को सियोले घोचेर क्षतविक्षत पारे भन्ने कुरामा मर्माहत छन्।
१. ‘अन्तरघात’ को तीतो सत्य: आफ्नैले खनेको खाडल
चुनावको मैदानमा विरोधीसँग लड्नु स्वभाविक हो, तर जब आफ्नै घरका मान्छेहरूले शत्रुसँग हात मिलाउँछन्, तब पराजयले झन् बढी पोल्ने रहेछ। गगनले संकेत गरे झैँ, चुनावी नतिजा उनी अनुकूल नआउनुमा विपक्षीको शक्ति भन्दा पनि आफ्नै पार्टीभित्रको ‘मौन असहयोग’ र ‘अन्तरघात’ मुख्य कारक देखिन्छ। जुन समयमा सबै एकजुट भएर ‘रुख’ जोगाउनु पर्ने थियो, त्यही बेला जरा काट्ने काम आफ्नैबाट भयो। यो दृश्य देख्दा कुनै पनि सचेत नागरिकको मन रुन्छ— कि एउटा परिवर्तनकारी नेतालाई कसरी घेराबन्दीमा पारियो।
२. चुनावी असहयोग: जब ‘स्वार्थ’ भन्दा ‘सिद्धान्त’ सानो भयो
चुनावको बेला अरूले नगरेको असहयोग र पुराना नेताहरूको ‘इगो’ (अहंकार) ले गर्दा गगन जस्तो ऊर्जावान् नेताले एक्लो महसुस गर्नुपर्यो। उनी भन्थे— “म देश बदल्न चाहन्छु”, तर उनकै वरिपरि बस्नेहरू भने “मेरो भाग कहाँ छ?” भनेर खोजी रहे। यो विश्लेषणबाट के बुझिन्छ भने, नेपाली राजनीतिमा अझै पनि एजेन्डा र भिजन भन्दा ‘गुट’ र ‘व्यक्तिगत स्वार्थ’ हाबी छ। गगनको दोष यति मात्रै थियो कि उनले अलि चाँडो र अलि धेरै परिवर्तन खोजे।
३. समय-सान्दर्भिक विश्लेषण: गगनको हार कि प्रणालीको?
गगन थापाले यो पत्रकार सम्मेलनमा जुन मार्मिकताका साथ कुरा राखे, त्यसले के पुष्टि गर्छ भने उनी नेपाली राजनीतिमा बिरलै पाइने यस्ता नेता हुन् जो आफ्नो गल्ती स्विकार्न डराउँदैनन् र जिम्मेवारी लिन्छन्। तर, उनले हार स्विकार्दै गर्दा एउटा प्रश्न छोडेका छन्— के इमानदार र स्पष्ट वक्ताहरूका लागि नेपाली राजनीतिमा ठाउँ छैन? अन्तरघातको राजनीतिले गगनलाई त रोक्ला, तर यसले समग्र देशको विकासको गतिलाई दशकौँ पछाडि धकेल्ने निश्चित छ।
४. मेरो बुझाइ: ‘पर्ख र हेर’ होइन, ‘लड र जित’
तपाईंको बुझाइ र विश्लेषण सही छ— गगनलाई हराउन विपक्षी भन्दा पनि आफ्नै पार्टीका ‘पर्दा पछाडिका खेलाडी’ सक्रिय थिए। चुनावको बेला गरिएको त्यो असहयोग केवल गगन विरुद्ध मात्र थिएन, त्यो त नयाँ पुस्ताको उदय विरुद्धको षडयन्त्र थियो।
निष्कर्षमा,
६० मिनेटको त्यो भाषणले गगन थापालाई कमजोर होइन, अझ बढी परिपक्व देखाएको छ। आफ्नैबाट धोका पाउँदा पनि विचलित नभई प्रणाली सुधार्ने उनको अठोटले भन्छ— गगन जत्तिको मान्छे नेपाली राजनीतिमा कमै पाइन्छन्। आज उनले हार स्विकारेका होलान्, तर उनले उठाएका मुद्दाहरूले जितेका छन्। अन्तरघात गर्नेहरूले क्षणिक खुसी मनाउलान्, तर इतिहासले गगनको त्यो छटपटी र इमानदारितालाई सधैँ सम्मान गर्नेछ।
